Τη νύχτα από 26 προς 27 Σεπτεμβρίου του 2007 βρέθηκε αιμόφυρτος και νεκρός στον αυλόγυρο του τμήματος, στο οποίο είχε την ίδια μέρα εισαχθεί, νοσηλευόμενος του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, ο οποίος έπεσε από τον δεύτερο όροφο και χτύπησε θανάσιμα, πιθανόν στην προσπάθειά του να δραπετεύσει από το κτίριο νοσηλείας του μέσω ενός μικρού παραθύρου ή να δώσει εκούσια τέρμα στη ζωή του. Παρόλο που δεν επρόκειτο τυπικά για εισαγωγή κατόπιν εισαγγελικής εντολής («ακούσια νοσηλεία» κατά τις διατάξεις του Ν.2071/1992), ο νοσηλευόμενος έμεινε στο ψυχιατρικό τμήμα παρά τη θέλησή του, πειθαναγκασμένος από τους ανθρώπους που τον έφεραν.
Η τραγική είδηση ανέσυρε και πάλι στην επιφάνεια με τρόπο δραματικό το θέμα της άσκησης βίας στην ψυχιατρική πρακτική, αυτή τη φορά με τη μορφή της ακούσιας ή πειθαναγκασμένης κράτησης ανθρώπων, οι οποίοι δεν επιθυμούν αυτή τη μορφή περίθαλψης ή αντιμετώπισης του ψυχικού τους πόνου. Το τραγικό γεγονός προστίθεται σε έναν μακρύ κατάλογο κακομεταχείρισης και θανάτων στα ελληνικά ψυχιατρεία, που επέρχονται ως αποτέλεσμα της άσκησης λεγόμενων «περιοριστικών μέτρων», όπως η αναγκαστική παραμονή, η φυσική καθήλωση («δέσιμο»), η απομόνωση, οι μεταγωγές με κλούβες της αστυνομίας και όχι με ασθενοφόρα, παλαιότερα τα ηλεκτροσόκ κ.α. Κι όλα αυτά τη στιγμή που και ο ίδιος ο νέος Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας (Ν.3418/2005) ορίζει ρητά στο άρθρο 28 παρ.4 ότι «ο ψυχίατρος οφείλει να γνωρίζει και να αναγνωρίζει ότι ο άνθρωπος που πάσχει από ψυχικές διαταραχές είναι δικαιωματικά εταίρος στη θεραπευτική διαδικασία».
Ο νέος άνδρας που έχασε τη ζωή του πριν λίγες μέρες στη Θεσσαλονίκη προστίθεται στους τρεις νεκρούς ψυχιατρικούς ασθενείς των περασμένων μηνών, ο οποίοι αποτεφρώθηκαν στο κρεβάτι τους καθηλωμένοι, τόσο σε δημόσια ψυχιατρεία, όσο και σε ιδιωτικές κλινικές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, στους νοσηλευόμενους-θύματα σεξουαλικής κακοποίησης στο τότε Ψυχιατρείο των Χανίων και σε πολυάριθμα άλλα γνωστά και άγνωστα περιστατικά βίας σε χώρους, οι οποίοι έχουν την κοινωνική εντολή να βοηθούν ανθρώπους στην οξύτερη φάση του ψυχικού τους πόνου.
Το τραγικό γεγονός της περασμένης εβδομάδας ήρθε να θυμίσει, δυστυχώς και πάλι πολύ αργά:
1. Ότι στα –δημόσια και ιδιωτικά - ψυχιατρικά ιδρύματα υπάρχουν για μέρες και μήνες και πέραν κάθε θεραπευτικής φιλοσοφίας άνθρωποι εγκλεισμένοι παρά τη θέλησή τους, δηλαδή φυλακισμένοι, εκτεθειμένοι σε διαφόρων ειδών αυθαιρεσία και κακομεταχείριση.
2. Ότι σ’ αυτούς τους χώρους δεν εφαρμόζεται στην πράξη μια φιλοσοφία σεβασμού απέναντι στον πάσχοντα άνθρωπο τη στιγμή του οξύτερου πόνου του, αλλά μια επιστημονικοφανής ακύρωσή του, επιδεικτική αδιαφορία για τα δικά του αιτήματα και τις ανάγκες του, ένας θεσμοθετημένος αποκλεισμός του από τη συνδιαμόρφωση της ίδιας της ζωής του - κι αυτό τη στιγμή που διατυμπανίζονται από επίσημους φορείς συνθήματα περί άρσης του κοινωνικού αποκλεισμού
3. Ότι σ’ αυτήν την απαράδεκτη συνθήκη διακυβεύεται όχι μόνο η αξιοπρέπεια, η ψυχική και σωματική του υγεία, αλλά και η ίδια του η ζωή
4. Ότι γι’ αυτήν την κατάσταση υπάρχουν πολιτικές και επιστημονικές ευθύνες, οι οποίες ξεπερνούν τους απλούς εκτελεστές άνωθεν εντολών, όπως είναι κάποιοι νοσηλευτές ή άλλοι επαγγελματίες στο χώρο της ψυχικής υγείας, θύτες και θύματα και οι ίδιοι της βίας και της απελπισίας που καλλιεργεί το υπάρχον ψυχιατρικό σύστημα.
Ως Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας
-Καταγγέλλουμε ευθέως την φιλοσοφία, την θεσμική πολιτική και την πρακτική που παράγει και αναπαράγει βία και θάνατο στο χώρο της ψυχιατρικής, στην πιο αδύναμη και ευαίσθητη στιγμή της ζωής ενός ανθρώπου
-Προσκαλούμε τον καθένα να αναστοχαστεί πάνω σε κάθε τέτοιο τραγικό περιστατικό, σαν να αφορούσε τον ίδιο ή/ και κάποιον δικό του άνθρωπο
- Καλούμε όλους τους πολίτες και τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, οι οποίοι θεωρούν πως μια τέτοια κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί στο όνομα διοικητικών ή ψευδοεπιστημονικών αδιεξόδων, να συμμετέχουν στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ανταλλαγής, ενημέρωσης, συζήτησης και πράξης γύρω από ρεαλιστικές εναλλακτικές μορφές αντιμετώπισης στον οξύ ψυχικό πόνο, οι οποίες υπάρχουν και εφαρμόζονται επί δεκαετίες στον υπόλοιπο κόσμο με πολύ καλά αποτελέσματα.
Η ΒΙΑ ΚΑΙ Η ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΠΟΦΕΥΚΤΕΣ, ΟΥΤΕ ΣΥΜΦΥΤΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΨΥΧΙΚΟ ΠΟΝΟ, ΑΛΛΑ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ.
ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΝΑ ΒΟΗΘΗΘΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΠΟΝΟΥΝ, ΧΩΡΙΣ ΒΙΑ ΚΑΙ ΚΑΚΟΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ, ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΒΑΣΙΣΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΣΕΒΑΣΜΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΤΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΙΣΟΤΙΜΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ.
ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΗΜΙΟΙ, ΑΛΛΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΙ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΦΕΙΛΟΥΝ ΝΑ ΠΑΛΕΨΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΡΟΛΟ ΤΟΥΣ.
Ως Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στο χώρο της Ψυχικής Υγείας, σας καλούμε να οικοδομήσουμε μαζί και στον τόπο μας μια πραγματικότητα για την οποία δεν θα ντρεπόμαστε.
Τηλ. Επαφής: 6949500133,
Ηλ. Διεύθυνση: paratiritiriopsy@yahoo.com
Ηλ.Σελίδα: paratiritiriopsy.org
